RSS

Category Archives: Στίγκλιτς Τζόζεφ

Το δράµα της Ελλάδας. Η κρίση µε τα µάτια του νοµπελίστα Στίγκλιτς

Του Γρηγόρη Καλφέλη, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 11 Οκτωβρίου 2010

  • Σήµερα οι κοµµατικοί σχηµατισµοί ερίζουν απαράδεκτα και θλιβερά για τον βαθµό ευθύνης που έχει ο καθένας σε σχέση µε την οικονοµική και αξιακή κατάρρευση της Ελλάδας. Επειδή όµως κανένας δεν έχει εµπιστοσύνη στα εικονικά µηνύµατα που στέλνουν οι ευκατάστατοι επαγγελµατίες της πολιτικής, προτιµώ να παρουσιάσω την κυρίαρχη εκδοχή που µας δίνει για αυτά τα γεγονότα ο νοµπελίστας αµερικανός οικονοµολόγος Στίγκλιτς στο τελευταίο βιβλίο του που αφορά τη ραγδαία πτώση των οικονοµιών της αγοράς συµπεριλαµβανοµένης και της Ελλάδας (Joseph Stiglitz, «Freefall», 2010).

Και κατ’ αρχάς σε ό,τι αφορά την υπαιτιότητα των παλιών πρωταγωνιστών. Ο Στίγκλιτς επαινεί τις χώρες που ήταν δηµοσιονοµικά συνετές γιατί δηµιούργησαν πλεονάσµατα πριν από την κρίση και κατακρίνει τα κράτη που ήταν δηµοσιονοµικά ανεύθυνα (fiscally reckless), όπως η Αµερική υπό την προεδρία του Μπους ή η Ελλάδα υπό την πρωθυπουργία του Καραµανλή, γιατί είχαν τεράστια ελλείµµατα πριν καν αρχίσει η οικονοµική περιδίνηση σε όλο τον κόσµο (9,9% οι ΗΠΑ και 13,6% ο τόπος µας)!

Και αυτό τα λέει όλα, όσο και αν η αλήθεια είναι πολύ σχετικοποιηµένη και ο καθένας τη βλέπει µε τα δικά του ιδεολογικά µάτια.

Σε ό,τι αφορά τώρα το Μνηµόνιο και την αµφιλεγόµενη επιλογή του Παπανδρέου να υπογράψει τη συµφωνία µε την τρόικα, ο αµερικανός διανοούµενος παρ’ όλο που κατακρίνει έντονα τη συντηρητική, ίσως απάνθρωπη, και αδιέξοδη ιδεολογική σχολή των οπαδών του Ηerbert Ηoover που εµµένει αποκλειστικά στη µείωση των ελλειµµάτων κ.λπ., εντούτοις λέει και το εξής πράγµα.

Δηλαδή ότι η Ελλάδα και οι άλλες χώρες δεν θα µπορούσαν µακροπρόθεσµα και επιδεικτικά να αγνοούν τα ελλείµµατα, γιατί στο τέλος δεν θα έπαιρναν λεφτά από τις παγκόσµιες αγορές, πράγµα που νοµοτελειακά θα οδηγούσε στη χρεοκοπία τους.

Ισως µε αυτές τις παραδοχές ο Στίγκλιτς να νοµιµοποιεί έµµεσα την αρχική επιλογή του σηµερινού Πρωθυπουργού για την οδυνηρή βοήθεια των 110 δισεκατοµµυρίων ευρώ, λέγοντας παράλληλα ότι οι διεθνείς κερδοσκόποι κτύπησαν την Ελλάδα, γιατί ήταν ένα µικρό κράτος και µπορούσαν να κάνουν µια τέτοια επίθεση µε λίγα λεφτά.

Και ίσως αυτή την άποψη θα µπορούσε να την αποδεχθεί ο καθένας µας, γιατί άλλη λύση δεν υπήρχε µέσα στο σηµερινό ευρωπαϊκό και διεθνές σύστηµα καταµερισµού της εργασίας και λαµβάνοντας υπόψη ότι η ελληνική κοινωνία είναι πλήρως «βουτηγµένη» στην ιδεολογία του καταναλωτισµού και δεν θα ήθελε να ακολουθήσει άλλες αδιέξοδες περιπέτειες!

Οµως ο Στίγκλιτς προφανώς δεν δικαιώνει τον Παπανδρέου στη συνέχιση – και σήµερα – της ίδιας µονοδιάστατης πολιτικής που φέρνει µόνο φτώχεια. Και αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η φιλοσοφία πως η περικοπή των µισθών θα λύσει τα προβλήµατα της Ελλάδας είναι σκέτη χίµαιρα!

Επιπλέον σκιαγραφεί τον γνωστό φαύλο κύκλο, δηλαδή ότι η µείωση των δηµοσίων δαπανών διαβρώνει απαράδεκτα τη δυναµική της οικονοµίας, η πιο αδύνατη οικονοµία µε τη σειρά της µειώνει τα φορολογικά έσοδα και στο τέλος τα ελλείµµατα δεν µειώνονται πολύ και η εµπιστοσύνη των καταναλωτών δεν αποκαθίσταται!

Η εµπιστοσύνη ή η νεράιδα της εµπιστοσύνης (confidence fairy) έρχεται πιο εύκολα µε τις κεϊνσιανές πολιτικές της ανάπτυξης και των επενδύσεων και αυτό είναι το σηµερινό πολιτικό δράµα της Ελλάδας, γιατί η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη µέση.

Με άλλα λόγια ούτε το Μνηµόνιο θα µπορούσαµε να το αποφύγουµε, ούτε όµως η σηµερινή πολιτική µπορεί να συνεχιστεί, γιατί σκορπάει φτώχεια, ανεργία και λουκέτα.

Και όλα αυτά υπό τη σκέπη µιας επικίνδυνης Γερµανίας, η οποία επιβάλλει αυτή την πολιτική πανευρωπαϊκά, γιατί αυξάνει τις εξαγωγές της σε όλο τον κόσµο και ίσως ο Στίγκλιτς να έχει δίκιο που αναφέρει ή ότι η Γερµανία πρέπει να φύγει από την ευρωζώνη ή ότι η Ευρώπη πρέπει να χωριστεί σε δύο οµάδες!

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Ο νοµπελίστας οικονοµολόγος Στίγκλιτς µάς βοηθάει να καταλάβουµε ότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη µέση: µε άλλα λόγια ούτε το Μνηµόνιο θα µπορούσαµε να το αποφύγουµε, ούτε όµως και η σηµερινή οικονοµική πολιτική µπορεί να συνεχιστεί για πολύ, γιατί εξασφαλίζει µόνο φτώχεια και ανθρώπινο πόνο!

ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ

Ούτε το Μνηµόνιο µπορούσαµε να αποφύγουµε ούτε η σηµερινή πολιτική κατάσταση µπορεί να συνεχιστεί γιατί σκορπάει φτώχεια, ανεργία και λουκέτα

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής του ΑΠΘ

 

Τ. Στίγκλιτς: «ΕΚΤ και Fed οδηγούν τον κόσμο στο χάος»

  • Οι υπερβολικά χαλαρές νομισματικές πολιτικές της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) οδηγούν τον κόσμο στο «χάος» και δεν βοηθούν την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, δήλωσε ο βραβευμένος με Νομπέλ οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς.

Σε δηλώσεις του ύστερα από συνέδριο στο πανεπιστήμιο Κολούμπια, τόνισε ότι η «υπερβολική ρευστότητα» από την Fed και την ΕΚΤ προκαλεί αστάθεια στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος.

«Η ειρωνεία είναι ότι η Fed προκαλεί τη ρευστότητα με την ελπίδα πως θα αναζωογονήσει την αμερικανική οικονομία. Δεν κάνει τίποτα για την αμερικανική οικονομία, αλλά προκαλεί χάος στον υπόλοιπο κόσμο. Είναι πολύ παράξενη η πολιτική που ακολουθούν» σημείωσε ο διαπρεπής οικονομολόγος.

 

Στίγκλιτς: Τα μέτρα λιτότητας απειλούν το ευρώ και την Ισπανία

  • Ως απειλή για το ευρώ και την ισπανική οικονομία βλέπει ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς τα προγράμματα λιτότητας που εφαρμόζονται στην Ευρώπη.

Στη νέα έκδοση του βιβλίου του «Ο Θρίαμβος της Απληστίας», εδάφια του οποίου δημοσιεύει σήμερα η εφημερίδα Σάντεϊ Τάιμς, ο Στίκλιτς αναφέρει: «Η ανησυχία εκπηγάζει από το γεγονός ότι ένα ρεύμα λιτότητας προεκτείνεται από άκρου εις άκρον στην Ευρώπη και φθάνει ακόμη να πλήξει και τις ακτές της Αμερικής. Με τόσες χώρες να σπεύδουν πρόωρα να μειώσουν τις δαπάνες τους, η διεθνής ζήτηση πρόκειται να μειωθεί και να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη, φθάνοντας ακόμη ακόμη να προκαλέσει μία νέα ύφεση».

Ο Στίγκλιτς επισημαίνει ότι η Ευρώπη βαδίζει στα ίδια χνάρια της Αμερικής, που βρέθηκε στο κέντρο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. «Ακολουθώντας τους κανόνες του παιγνιδιού, η Ισπανία θα πρέπει εφεξής να μειώσει τις δαπάνες της, πράγμα που αναμφίβολα θα προξενήσει και νέα αύξηση των ποσοστών ανεργίας της. Με την οικονομία της να επιβραδύνεται, η βελτίωση της οικονομικής της κατάστασης μπορεί να μείνει η ελάχιστη. Η Ισπανία ενδέχεται να παγιδευθεί σε εκείνον τον γύρο του θανάτου που είχε εισέλθει η Αργεντινή πριν μόλις μία δεκαετία. Και ήταν μόνον όταν η Αργεντινή κατήργησε την ισοτιμία της με το δολάριο που κατάφερε να ξαναρχίσει να αναπτύσσεται και να μειώνει το χρέος της», προσθέτει ο Στίγκλιτς. Ο οικονομολόγος υποστηρίζει ότι προς το παρόν η Ισπανία δεν αποτελεί στόχο κερδοσκοπικών επιθέσεων, αλλά τονίζει ότι «αυτό μπορεί να είναι απλώς ζήτημα χρόνου».

Ακόμη εμφανίζεται απαισιόδοξος και για το μέλλον του ευρώ, τον «θάνατο» του οποίου είχε προβλέψει Ο Στίγκλιτς δεν είναι επίσης καθόλου αισιόδοξος και για το μέλλον του ευρώ, ενός νομίσματος του οποίου έχει προβλέψει. «Οι χώρες που μοιράζονται το ίδιο νόμισμα έχουν μία σταθερά προκαθορισμένη ισοτιμία με το εθνικό τους νόμισμα και κατά συνέπειαν έχουν εγκαταλείψει ένα σημαντικό εργαλείο ρύθμισης. Όσον δεν υπάρξουν αναταράξεις, το ευρώ θα συμπεριφέρεται καλά. Η δοκιμασία θα υπάρξει όταν μία, ή περισσότερες χώρες θα υποστούν μία κρίση», προσθέτει.

 

Τζ. Στίγκλιτς: Ίσως να ζούμε το τέλος του ευρώ

  • Εκτιμά ότι ο μηχανισμός στήριξης δεν θα αποτρέψει την επέκταση της κρίσης
  • «Υπερβολικά σκληρά» τα μέτρα που επεβλήθησαν στην Ελλάδα

Απαισιόδοξος για το μέλλον του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος εμφανίστηκε ο Νομπελίστας οικονομολόγος, Τζόζεφ Στίγκλιτς. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό BBC 4, εκτίμησε ότι η κρίση μπορεί να αποδειχτεί… θανατηφόρα για το ευρώ, αν η Ε.Ε. δεν επιλύσει θεμελιώδη θεσμικά προβλήματα. Προέβλεψε ότι η σκληρή λιτότητα που επεβλήθη στην Ελλάδα δεν θα εμποδίσουν την επέκταση της κρίσης.

«Οι προφανώς υπερβολικά σκληροί όροι που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα θα είναι στην πραγματικότητα αντιπαραγωγικοί όσον αφορά το να εμποδίσουν μια διάχυση», είπε. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο διαπρεπής οικονομολόγος μπερδεύτηκε και αντί για «Ελλάδα», είπε «Ισπανία». Εξάλλου, σημείωσε πως το γεγονός ότι η Ε.Ε. δυσκολεύτηκε τόσο πολύ να βοηθήσει μια μικρή οικονομία, αποτελεί δυσοίωνο γεγονός για τις μεγαλύτερες χώρες.

Η ελπίδα ότι ο μηχανισμός στήριξης θα εκτονώσει τις κερδοσκοπικές πιέσεις είναι αβάσιμη, πρόσθεσε. «Μπορεί να λειτουργήσει για κάποιο χρόνο, όμως μακροπρόθεσμα, όσο τα θεμελιώδη θεσμικά προβλήματα παραμένουν, οι κερδοσκόποι θα γνωρίζουν ότι παραμένουν και, στο βαθμό που οι αδυναμίες της Ευρώπης θα επιδεινώνονται, πιστεύω πως θα χαίρονται».

Όπως είπε, «είναι ίσως το τέλος του ευρώ».

 
Σχολιάστε

Posted by στο Μαΐου 5, 2010 in Στίγκλιτς Τζόζεφ