RSS

Category Archives: Καλφέλης Γρηγόρης

Το δράµα της Ελλάδας. Η κρίση µε τα µάτια του νοµπελίστα Στίγκλιτς

Του Γρηγόρη Καλφέλη, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 11 Οκτωβρίου 2010

  • Σήµερα οι κοµµατικοί σχηµατισµοί ερίζουν απαράδεκτα και θλιβερά για τον βαθµό ευθύνης που έχει ο καθένας σε σχέση µε την οικονοµική και αξιακή κατάρρευση της Ελλάδας. Επειδή όµως κανένας δεν έχει εµπιστοσύνη στα εικονικά µηνύµατα που στέλνουν οι ευκατάστατοι επαγγελµατίες της πολιτικής, προτιµώ να παρουσιάσω την κυρίαρχη εκδοχή που µας δίνει για αυτά τα γεγονότα ο νοµπελίστας αµερικανός οικονοµολόγος Στίγκλιτς στο τελευταίο βιβλίο του που αφορά τη ραγδαία πτώση των οικονοµιών της αγοράς συµπεριλαµβανοµένης και της Ελλάδας (Joseph Stiglitz, «Freefall», 2010).

Και κατ’ αρχάς σε ό,τι αφορά την υπαιτιότητα των παλιών πρωταγωνιστών. Ο Στίγκλιτς επαινεί τις χώρες που ήταν δηµοσιονοµικά συνετές γιατί δηµιούργησαν πλεονάσµατα πριν από την κρίση και κατακρίνει τα κράτη που ήταν δηµοσιονοµικά ανεύθυνα (fiscally reckless), όπως η Αµερική υπό την προεδρία του Μπους ή η Ελλάδα υπό την πρωθυπουργία του Καραµανλή, γιατί είχαν τεράστια ελλείµµατα πριν καν αρχίσει η οικονοµική περιδίνηση σε όλο τον κόσµο (9,9% οι ΗΠΑ και 13,6% ο τόπος µας)!

Και αυτό τα λέει όλα, όσο και αν η αλήθεια είναι πολύ σχετικοποιηµένη και ο καθένας τη βλέπει µε τα δικά του ιδεολογικά µάτια.

Σε ό,τι αφορά τώρα το Μνηµόνιο και την αµφιλεγόµενη επιλογή του Παπανδρέου να υπογράψει τη συµφωνία µε την τρόικα, ο αµερικανός διανοούµενος παρ’ όλο που κατακρίνει έντονα τη συντηρητική, ίσως απάνθρωπη, και αδιέξοδη ιδεολογική σχολή των οπαδών του Ηerbert Ηoover που εµµένει αποκλειστικά στη µείωση των ελλειµµάτων κ.λπ., εντούτοις λέει και το εξής πράγµα.

Δηλαδή ότι η Ελλάδα και οι άλλες χώρες δεν θα µπορούσαν µακροπρόθεσµα και επιδεικτικά να αγνοούν τα ελλείµµατα, γιατί στο τέλος δεν θα έπαιρναν λεφτά από τις παγκόσµιες αγορές, πράγµα που νοµοτελειακά θα οδηγούσε στη χρεοκοπία τους.

Ισως µε αυτές τις παραδοχές ο Στίγκλιτς να νοµιµοποιεί έµµεσα την αρχική επιλογή του σηµερινού Πρωθυπουργού για την οδυνηρή βοήθεια των 110 δισεκατοµµυρίων ευρώ, λέγοντας παράλληλα ότι οι διεθνείς κερδοσκόποι κτύπησαν την Ελλάδα, γιατί ήταν ένα µικρό κράτος και µπορούσαν να κάνουν µια τέτοια επίθεση µε λίγα λεφτά.

Και ίσως αυτή την άποψη θα µπορούσε να την αποδεχθεί ο καθένας µας, γιατί άλλη λύση δεν υπήρχε µέσα στο σηµερινό ευρωπαϊκό και διεθνές σύστηµα καταµερισµού της εργασίας και λαµβάνοντας υπόψη ότι η ελληνική κοινωνία είναι πλήρως «βουτηγµένη» στην ιδεολογία του καταναλωτισµού και δεν θα ήθελε να ακολουθήσει άλλες αδιέξοδες περιπέτειες!

Οµως ο Στίγκλιτς προφανώς δεν δικαιώνει τον Παπανδρέου στη συνέχιση – και σήµερα – της ίδιας µονοδιάστατης πολιτικής που φέρνει µόνο φτώχεια. Και αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η φιλοσοφία πως η περικοπή των µισθών θα λύσει τα προβλήµατα της Ελλάδας είναι σκέτη χίµαιρα!

Επιπλέον σκιαγραφεί τον γνωστό φαύλο κύκλο, δηλαδή ότι η µείωση των δηµοσίων δαπανών διαβρώνει απαράδεκτα τη δυναµική της οικονοµίας, η πιο αδύνατη οικονοµία µε τη σειρά της µειώνει τα φορολογικά έσοδα και στο τέλος τα ελλείµµατα δεν µειώνονται πολύ και η εµπιστοσύνη των καταναλωτών δεν αποκαθίσταται!

Η εµπιστοσύνη ή η νεράιδα της εµπιστοσύνης (confidence fairy) έρχεται πιο εύκολα µε τις κεϊνσιανές πολιτικές της ανάπτυξης και των επενδύσεων και αυτό είναι το σηµερινό πολιτικό δράµα της Ελλάδας, γιατί η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη µέση.

Με άλλα λόγια ούτε το Μνηµόνιο θα µπορούσαµε να το αποφύγουµε, ούτε όµως η σηµερινή πολιτική µπορεί να συνεχιστεί, γιατί σκορπάει φτώχεια, ανεργία και λουκέτα.

Και όλα αυτά υπό τη σκέπη µιας επικίνδυνης Γερµανίας, η οποία επιβάλλει αυτή την πολιτική πανευρωπαϊκά, γιατί αυξάνει τις εξαγωγές της σε όλο τον κόσµο και ίσως ο Στίγκλιτς να έχει δίκιο που αναφέρει ή ότι η Γερµανία πρέπει να φύγει από την ευρωζώνη ή ότι η Ευρώπη πρέπει να χωριστεί σε δύο οµάδες!

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Ο νοµπελίστας οικονοµολόγος Στίγκλιτς µάς βοηθάει να καταλάβουµε ότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη µέση: µε άλλα λόγια ούτε το Μνηµόνιο θα µπορούσαµε να το αποφύγουµε, ούτε όµως και η σηµερινή οικονοµική πολιτική µπορεί να συνεχιστεί για πολύ, γιατί εξασφαλίζει µόνο φτώχεια και ανθρώπινο πόνο!

ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ

Ούτε το Μνηµόνιο µπορούσαµε να αποφύγουµε ούτε η σηµερινή πολιτική κατάσταση µπορεί να συνεχιστεί γιατί σκορπάει φτώχεια, ανεργία και λουκέτα

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής του ΑΠΘ

Advertisements