RSS

Επικίνδυνο παιχνίδι ο Λαϊκισμός!

06 Νοέ.
  • Στον αστερισµό της ιδεοληψίας

  • Αντρέας Πανταζόπουλος

Μοιάζει ακατανόητη αλλά δεν είναι τραγική η πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου για το δηµοψήφισµα. Οι περισσότερες ερµηνείες υποστηρίζουν ότι ο Πρωθυπουργός υποτίµησε την ελληνική και κυρίως τη διεθνή πραγµατικότητα, δεν µας λένε όµως από πού απορρέει αυτή η υποτίµηση. Ενας κοσµοπολίτης πολιτικός, ο οποίος µάλιστα πέρασε και από το υπουργείο Εξωτερικών, το κατεξοχήν «υπουργείο του ρεαλισµού», πήρε ένα ρίσκο πέρα από τις δικές του δυνάµεις, αλλά κυρίως τις δυνάµεις µιας πληγωµένης χώρας. Γιατί; Η απάντηση θα έπρεπε να αναζητηθεί στην ιδεοληπτική εµµονή του στη λεγόµενη «άµεση δηµοκρατία», το δηµοψήφισµα αποτελεί µια από τις εκφράσεις της. 
Ο Γ. Παπανδρέου ήδη από το 2004, όταν ανέλαβε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, είχε φροντίσει να εντάξει αυτή τη διάσταση της «αµεσοδηµοκρατικής» πρακτικής στην ατζέντα των καινοτόµων πρωτοβουλιών του. Εβλεπε το δηµοψήφισµα ως έναν από µηχανής θεό για την ανανέωση του πολιτικού συστήµατος, για την άρση του χάσµατος εµπιστοσύνης µεταξύ των ελίτ και των πολιτών. Ο πρόσφατος περί δηµοψηφίσµατος νόµος αποτελεί την υλοποίηση αυτής της παλαιάς ιδεολογικής υπόσχεσης.

Εχει σηµασία να καταλάβουµε ότι αυτός ο νόµος είναι προϊόν µιας ιδεολογικής πίστης, όχι ένα απλό και ίσως θεµιτό προγραµµατικό µέτρο εκσυγχρονισµού. Απορρέει δηλαδή από µια σχεδόν θρησκευτικού τύπου πίστη ότι η ανανέωση της πολιτικής θα προέλθει µόνον ή κυρίως «από τα κάτω», από µια αδιαµεσολάβητη, µαζική και υπερβατική παρέµβαση των πολιτών στην κεντρική σκηνή κατά του «κατεστηµένου». Οποια γνώµη και αν έχει κάποιος για τέτοιου είδους λαϊκιστικές πρωτοβουλίες, θα πρέπει να αναγνωρίσει ότι η ανάληψή τους, ειδικά σε περίοδο οξείας πολιτικής και εθνικής κρίσης, προϋποθέτει καλή γνώση και στάθµιση του συσχετισµού δυνάµεων ώστε να µη ναυαγήσουν αλλά και να µη στραφούν εναντίον αυτών που τις επιχειρούν. Με άλλα λόγια, µια ιδεολογική θέση δεν είναι ποτέ «παντός καιρού», δεν µετατρέπεται αυτοµάτως σε «πρόγραµµα», δεν δίνει από µόνη της το «κλειδί» για τη λύση ενός συγκεκριµένου πολιτικού προβλήµατος, ούτε οδηγεί στη «λύτρωση». Ενίοτε η απόσταση µεταξύ ιδεολογίας και πολιτικής είναι πολύ µεγάλη.

Οταν η ιδεολογία µετατρέπεται αίφνης σε πρόγραµµα, όταν δηλαδή µας λέει τι πρέπει να κάνουµε για ένα συγκεκριµένο ζήτηµα, λειτουργεί διαλυτικά, ανεξάρτητα από τις καλύτερες προθέσεις. Αυτή ακριβώς είναι και η περίπτωσή µας. Ενας ιδεολογικός βολονταρισµός που θέλησε µε πείσµα να επιβληθεί και να υπερβεί την πραγµατικότητα. Η σηµερινή τραγική κατάληξη είναι η ρεβάνς που πήρε η πραγµατικότητα έναντι της ιδεοληπτικής φυγής προς τα εµπρός. Συµπέρασµα: ο λαϊκισµός είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο παιχνίδι ούτως ή άλλως, πόσω µάλλον όταν είναι προϊόν ιδεοληψίας.

Ο κ. Αντρέας Πανταζόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. 

Advertisements
 
Σχολιάστε

Posted by στο Νοέμβριος 6, 2011 in Λαϊκισμός

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: