RSS

Τα μηνύματα μιας φωτογραφίας

14 Φεβ.

Η φωτογραφία που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στις εφημερίδες, είναι ταυτόχρονα εύγλωττη και αινιγματική. Είναι αμέσως μετά την άτυπη σύνοδο κορυφής, όπου συζητήθηκε το πρόβλημα της Ελλάδας και οι επιπτώσεις του στην Ευρωζώνη. Ολοι οι ηγέτες της Ε.Ε., θεσμικοί και μη, πλαισιώνουν τον Ελληνα πρωθυπουργό, τον Γιώργο Παπανδρέου, ακριβώς στο κέντρο του κάδρου και σε πρώτη σειρά με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ από τη μια πλευρά και τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί από την άλλη. Ακριβώς πίσω, σε δεύτερο πλάνο, ο πρόεδρος της Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπέι. Ολη η δύναμη της Ενωμένης Ευρώπης…

Με την πρώτη ανάγνωση της φωτογραφίας αισθάνεσαι ανακούφιση. Επιτέλους, σε μια πολύ δύσκολη στιγμή για τη χώρα, στο χείλος του γκρεμού, όπως ομολογεί ο πρωθυπουργός μας, δεν είμαστε μόνοι. Επειτα από όσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες, τα δυσμενή (έως συκοφαντικά) δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο, την ανεξέλεγκτη και κερδοσκοπική συμπεριφορά των «αγορών», την πληγωμένη αξιοπιστία μας παντού σε μικρές και μεγάλες συνάξεις των ισχυρών, δεν πιστεύω ότι αυτή η προχθεσινή πλαισίωση του Ελληνα πρωθυπουργού και της Ελλάδας πηγάζει από αισθήματα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Τα συναισθήματα είναι ασταθή και αβέβαια, οι ανάγκες και τα συμφέροντα, ακόμη και όταν εκδηλώνονται με αλληλεγγύη, είναι σταθεροί παράγοντες και διαμορφώνουν συμπεριφορά. Από το σημείο αυτό αρχίζει το αίνιγμα: τι περιμένουν από μας και ποιες υποχρεώσεις έχουμε αναλάβει έναντι της αλληλεγγύης που μας προσέφεραν; Ο Ελληνας πρωθυπουργός, στο μέσον της φωτογραφίας, είναι το προστατευόμενο πρόσωπο. Ταυτόχρονα, όμως, είναι και πρόσωπο μέσα σε αυστηρό κλοιό, σε κλοιό προστασίας και αλληλεγγύης σε κομψότερη έκφραση.

Είναι πολύ νωρίς για να καταλάβουμε τι ακριβώς σημαίνει και πού θα καταλήξει αυτή η απόφαση της Ε.Ε. Πώς θα εξελιχθεί, ποιες αντίρροπες δυνάμεις θα συναντήσει και ποια μορφή θα πάρει. Πολλοί πιστεύουν ότι είναι η αρχή διαμόρφωσης (ή η θέσπιση διαδικασιών για τη διαμόρφωση) ενιαίας κοινής πολιτικής της Ε.Ε. ή τουλάχιστον της Ευρωζώνης με επίκεντρο τη σταθερότητα του ευρώ.

Αν και είναι νωρίς για να κατανοήσουμε κινήσεις και πρωτοβουλίες που υπερβαίνουν τα όριά μας, από καιρό γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνουν για μας. Αυτά που περιμένουν από εμάς δεν προκύπτουν τόσο από μεγάλες και αποφασιστικές διεθνείς πρωτοβουλίες. Το μέγιστο μέρος των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων που οι άλλοι περιμένουν από μας, αλλά κατά κάποιο αντιφατικό τρόπο και εμείς από τον εαυτό μας, είναι περισσότερο απαίτηση κοινής λογικής παρά μεγάλων κινήσεων και πρωτοβουλιών. Είναι απαίτηση κοινής λογικής να αποκτήσουμε διοίκηση αποτελεσματική με μικρότερο κόστος, φορολογικό σύστημα περισσότερο δίκαιο, ασφαλιστικό λιγότερο παράλογο και λιγότερο δαπανηρό, εκπαιδευτικό σύστημα που να λειτουργεί απρόσκοπτα και ομαλά με συγκεκριμένες επιδιώξεις και συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Μέχρι τώρα, όλες οι πολιτικές δυνάμεις, υπό την πίεση «λαϊκών αιτημάτων» κάθε φορά που διαπιστώνουν σοβαρά ελλείμματα στα κεντρικά αυτά συστήματα διαχείρισης, καταφεύγουν στο… κράτος να τα καλύψει παραγνωρίζοντας ότι το κράτος ταυτίζεται με τα συστήματά του και αν τα τελευταία είναι ελλειμματικά, ελλειμματικό είναι και το κράτος. Δεν είναι μόνο η ψευτο-Αριστερά που κάθε τόσο κατεβαίνει στους δρόμους και θορυβωδώς εξαπολύει αυθαίρετες μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι είναι αδύνατον να ικανοποιηθούν από ένα ελλειμματικό κράτος, στο οποίο αποκλειστικά παραπέμπει. Ολα αυτά τα χρόνια (και όχι μόνο τα χρόνια διακυβέρνησης από τη Ν.Δ.) οι κυβερνήσεις φόρτωναν στο κράτος τα σοβαρά ελλείμματα των συστημάτων διαχείρισης και την πελατειακή ικανοποίηση λαϊκών αιτημάτων, λογικών ή παράλογων αδιακρίτως. Και επειδή το κράτος δεν μπορούσε πλέον να καταφύγει στον Χολαργό για να τυπώσει ευρώ, αυτή η ευχέρεια του αφαιρέθηκε, τα ελλείμματα δεν εξαφανίζονταν, αλλά συσσωρεύονταν και διογκώνονταν στο δημόσιο χρέος.

Θα είχε ενδιαφέρον να καθήσουμε και να υπολογίσουμε πού μοιράστηκαν ή πού σπαταλήθηκαν τα δανεικά ή τα χρήματα που πήραμε από την Ευρώπη. Για να ερμηνεύσουμε και τις μεγάλες εισοδηματικές διαφορές που παρατηρήθηκαν τα τελευταία χρόνια. Σε μια κοινωνία σοβιετοποιημένη σε μεγάλο βαθμό, με κράτος μεγάλο και σπάταλο, με την κρατικίστικη αντίληψη να έχει εισχωρήσει στα λαϊκά στρώματα και κυριαρχήσει σαν όραμα, είναι πολύ φυσικό τα οργανωμένα και ισχυρά συμφέροντα, με τα μέσα πίεσης που διαθέτουν, να αποσπούν, θεμιτά ή αθέμιτα, σοβαρά μερίδια.

Η ζωή μας και η εικόνα της χώρας άλλαξαν όλα αυτά τα χρόνια. Οι όροι διαβίωσης βελτιώθηκαν σημαντικά. Πλησιάσαμε την Ευρώπη σε καταναλωτικές συνήθειες, που μας οδήγησαν στην αυταπάτη ότι μπορούμε να εξομοιώσουμε και τα εισοδήματα, τα αναγκαία να υπηρετήσουν τη νέα κατανάλωση. Δεν καταφέραμε, όμως, να ανανεώσουμε, να εκσυγχρονίσουμε και να προσαρμόσουμε την παραγωγική μας μηχανή και να κατακτήσουμε σταθερή θέση στο ανταγωνιστικό πεδίο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ας ελπίσουμε ότι η προχθεσινή φωτογραφία θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε και ποια είναι η θέση που καλούμαστε να κατακτήσουμε με τις δικές μας δυνάμεις…

Γράφει ο Aντωνης Καρκαγιαννης, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 14/02/2010

 
Σχολιάστε

Posted by στο 14 Φεβρουαρίου, 2010 in Βρυξέλλες

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: