ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΚΤΕ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΥΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ
1. Χρηματοδότηση των Ασφαλιστικών Ταμείων από το κράτος
Το ΠΑΣΟΚ ζητά την άμεση δέσμευση της κυβέρνησης για την ταχεία και συστηματική αποπληρωμή των οφειλομένων στα ασφαλιστικά ταμεία. Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται προγραμματικά για την τριμερή χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος με συνέπεια καθώς για εμάς όχι μόνο η βιωσιμότητα αλλά και η κοινωνική επάρκειά του αποτελούν μείζονα προτεραιότητα!
Η κυβέρνηση της ΝΔ επιδόθηκε εξαρχής σε σκόπιμη και συστηματική παραπληροφόρηση των πολιτών για τα χρέη των ταμείων. Στην πραγματικότητα, οι οφειλές του δημοσίου προς τα ασφαλιστικά ταμεία τις οποίες παρέλαβε, ανέρχονταν μέχρι και το 2003 περίπου στα 2,7δις€, και σήμερα, με το περίφημο «νοικοκύρεμα», έχουν εκτιναχθεί περίπου στα 8δις€.
2. Ενοποιήσεις Ταμείων
Θα προχωρήσουμε σε πρώτη φάση στην εφαρμογή του άρ.5 του «Νόμου Ρέππα» (3029/2002), με ανάληψη του κόστους και από τις δημόσιες επιχειρήσεις και τράπεζες και όχι όπως γίνονται σήμερα οι ενοποιήσεις από την κυβέρνηση που επιβαρύνουν το ΙΚΑ και το σύστημα συνολικά. Σχεδιάζουμε όμως και τα επόμενα βήματα ώστε σταδιακά και με συστηματικό κοινωνικό διάλογο να πάμε σε 3 ομάδες Ταμείων κύριας ασφάλισης και 5-6 επικουρικών, χωρίς να θιγούν ασφαλιστικά δικαιώματα.
Η ενοποίηση Ταμείων Kύριας και Eπικουρικής Ασφάλισης στο ΙΚΑ και στο ΕΤΕΑΜ πρέπει να γίνει όπως προβλέπει ο Ν. 3029/2002, και όχι με τον στρεβλό τρόπο που επιχειρεί η κυβέρνηση της ΝΔ. Μέχρι τώρα είδαμε εντάξεις Ταμείων όπου τα βάρη και τα ελλείμματα των Ταμείων αυτών τα φέρει αποκλειστικά το ΙΚΑ. Ούτε οι αντίστοιχες επιχειρήσεις έχουν εισφέρει τα δέοντα ούτε το κράτος όπως έγινε στην περίπτωση των ενοποιήσεων των Ταμείων των ΔΕΚΟ και των Τραπεζών, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το σύστημα. Με αυτή την πρακτική οι ενοποιήσεις των Ταμείων θα επιβαρύνουν το σύστημά μας κατά 1,1δις€ ετησίως τουλάχιστον. Οι επόμενες ενοποιήσεις των Ταμείων πρέπει να προκύψουν από συστηματικό και ουσιαστικό κοινωνικό διάλογο και όχι να ενοποιούνται πρόχειρα υγιή με ελλειμματικά Ταμεία.
3. Πάταξη της εισφοροδιαφυγής
Το ΠΑΣΟΚ έχει ολοκληρωμένη πρόταση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής, με τη δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού βεβαίωσης και είσπραξης των εισφορών, με εφαρμογή ενός πάγιου συστήματος ρύθμισης οφειλών (αρ.51, ν.2676/1999) με βελτιώσεις και με ενίσχυση της ανταποδοτικής σχέσης εισφορών – παροχών που θα άρει τις αδικίες που οδηγούν στην αποφυγή της ασφάλισης, καθώς κάθε μέρα ασφάλισης θα αυξάνει τη σύνταξη που θα λαμβάνεται.
Σήμερα, αντί να περιοριστεί, η εισφοροδιαφυγή καλπάζει ανεξέλεγκτη. Από 16% που ήταν το 2006 σήμερα είναι περίπου 21%. Οι απώλειες του συστήματος από την εισφοροδιαφυγή το 2007 εκτιμώνται σε περίπου 5,8δις€. Υπολογίζεται ότι πάνω από 1 εκατομμύριο εργαζόμενοι είναι ανασφάλιστοι και μία στις έξι επιχειρήσεις δεν είναι γνωστή στο ΙΚΑ.
4. Χρηματοδότηση του Κλάδου Υγείας των Ταμείων
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος το ΠΑΣΟΚ έχει δεσμευτεί να δημιουργήσει αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και να θεσμοθετήσει σύμπραξη των Ταμείων και τη συνεργασία τους στον τομέα υγειονομικής περίθαλψης στους Κλάδους Υγείας. Σε πρώτο χρόνο θα συσταθεί κοινοπραξία των 4 μεγάλων Κλάδων Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, του ΟΓΑ, του ΟΑΕΕ και του ΟΠΑΔ, χωρίς να καταργείται η διοικητική τους αυτοτέλεια. Επίσης προτείνει την καθιέρωση κάρτας υγείας και κοινωνικής ασφάλισης που θα αποτελεί το εισιτήριο πρόσβασης του πολίτη στις υπηρεσίες και ενημέρωσής του από αυτές.
Οι περισσότεροι κλάδοι υγείας των Ταμείων είναι πλέον ελλειμματικοί. Στο ΙΚΑ οι φαρμακευτικές δαπάνες, από 964εκατ€ αυξήθηκαν στο 1,4δις. Οι δαπάνες του κλάδου υγείας του φορέα έφτασαν τα 3,25δις€ το 2006, από 2,6δις το 2004. Η αύξηση των δαπανών υγείας εξαιτίας των ρυθμίσεων για την προμήθεια φαρμάκων είναι μεγάλη και το πρόγραμμα μηχανοργάνωσης του ελέγχου στα Ταμεία έχει παγώσει. Η κατάργηση, αντί για βελτίωση, της λίστας φαρμάκων και του μέτρου θεώρησης των συνταγών, χωρίς την ενδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών, εκτίναξε στα ύψη τις ήδη υψηλές δαπάνες.
5. Η διαχείριση των αποθεματικών των ταμείων
Το ΠΑΣΟΚ έχει ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ευέλικτων δομών χρηματοοικονομικής διαχείρισης των αποθεματικών με υψηλές αποδόσεις (στο πρότυπο της ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ) και του εκσυγχρονισμού των μηχανισμών αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των ταμείων.
Ευρισκόμενη στη δίνη του σκανδάλου των ομολόγων η κυβέρνηση της ΝΔ ψήφισε νόμο για το «Θεσμικό Πλαίσιο Επενδύσεων και Αξιοποίησης της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης», ένα πλαίσιο συγκεντρωτικό και υπουργοκεντρικό, που δεν έχει ως αρχή τη διασφάλιση των συμφερόντων των ταμείων και των ασφαλισμένων, αλλά, διέπεται από την ίδια λογική που οδήγησε στο οικονομικό και πολιτικό έγκλημα της αφαίμαξης των διαθεσίμων των Φ.Κ.Α. με τα δομημένα ομόλογα.
6. Εξασφάλιση της βιωσιμότητας των Ταμείων για τις επόμενες γενιές.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει στο πρόγραμμά του τη σύσταση Εθνικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης των Γενεών το οποίο θα είναι «κλειδωμένο» για 10 τουλάχιστον χρόνια και με τις εγγυημένες αποδόσεις του θα στηρίξει συμπληρωματικά το ασφαλιστικό σύστημα από πλευράς δημοσίου όταν θα υπάρξει οξύ πρόβλημα λόγω δημογραφικού. Σε αυτό το «επενδυτικό κεφάλαιο» θα εισρέουν έσοδα από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου, τις μετοχοποιήσεις ΔΕΚΟ και οργανισμών, τις αδειοδοτήσεις στο χώρο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας κ.α. Το Εθνικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης θα κατανέμει πιο δίκαια τα βάρη του ασφαλιστικού συστήματος, θα λειτουργεί σταθεροποιητικά έναντι των οικονομικών διακυμάνσεων και στην πράξη θα ισοδυναμεί με τη δραστική μείωση του «αφανούς» δημοσίου χρέους από τις ακάλυπτες ασφαλιστικές υποχρεώσεις του μέλλοντος.
Η ΝΔ δεν έχει προτείνει τίποτα για το θέμα.
7. Οι δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τις ασφαλιστικές εισφορές και τις συντάξεις.
Σε ό,τι αφορά τα όρια ηλικίας δεσμευόμαστε ότι θα τηρηθεί το σημερινό καθεστώς, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τους τελευταίους ασφαλιστικούς νόμους (ν.3029/02 και 3232/04) που είχαμε ψηφίσει ως κυβέρνηση. Ταυτόχρονα όμως, μέσα από τη δημιουργία ενός κλίματος σταθερότητας και εμπιστοσύνης, αλλά και μέσα από την παροχή κινήτρων παραμονής στην εργασία (αρ.3, παρ.2α, ν. 3029/2002), είναι στους στόχους μας να επανέλθει ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης τουλάχιστον στα επίπεδα του 2003.
Σε ό,τι αφορά τις συντάξεις όχι μόνο δεν υπάρχουν περιθώρια για μείωση, αλλά, αντίθετα, δεσμευόμαστε να ανταποκριθούμε στις πραγματικές ανάγκες ενός μεγάλου αριθμού συνταξιούχων αυξάνοντας τις συντάξεις τους. Όσον αφορά τις εισφορές, θα πρέπει να διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα. Εφόσον μπορούμε να έχουμε σημαντικά αποτελέσματα από την προσπάθεια πάταξης της εισφοροδιαφυγής, σε μια τέτοια περίπτωση αποτελεσμάτων θα εξεταστεί το ενδεχόμενο μείωσης των εισφορών.
Οι αντίστοιχες δεσμεύσεις της κυβέρνησης συνοδεύονται από συστηματική διαρροή σεναρίων της ίδιας, για περικοπές στις συντάξεις και αύξηση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης.
8. Η «Βασική Σύνταξη»
Με τη Βασική Σύνταξη που προτείνει το ΠΑΣΟΚ ενισχύεται η κρατική χρηματοδότηση και ο δημόσιος και κοινωνικός χαρακτήρας του συστήματος. Διαχωρίζεται το προνοιακό και αναδιανεμητικό μέρος αυτών των παροχών, για να δοθεί η δυνατότητα στα Ταμεία, μέσα από την τριμερή χρηματοδότηση να ενισχύσουν τα ανταποδοτικά και διανεμητικά χαρακτηριστικά των συντάξεων. Αντιμετωπίζονται στρεβλώσεις και αδικίες που παρατηρούνται σήμερα και οδηγούν σε ίδιο περίπου ποσό σύνταξης μεγάλο αριθμό συνταξιούχων ανεξάρτητα από το χρόνο ασφάλισής τους και τις εισφορές που έχουν καταβάλει.
Με την πρόταση του ΠΑΣΟΚ δημιουργούνται κίνητρα ασφάλισης και παραμονής στην εργασία, με ενίσχυση και της αυτοχρηματοδότησης του συστήματος. Δημιουργείται μια νέα σχέση εμπιστοσύνης του πολίτη για το σύστημα που εγγυάται ένα επαρκές επίπεδο συντάξεων, όχι μόνο των χαμηλοσυνταξιούχων, αλλά ανάλογο της συνεισφοράς του καθενός κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου. Με τον τρόπο αυτό λειτουργεί και ως αντικίνητρο για την εισφοροδιαφυγή. Η βασική σύνταξη θα είναι, από ένα σημείο και μετά (π.χ. για όσους συνταξιοδοτηθούν μετά από 10 χρόνια), η κοινή αφετηρία για όλους τους συνταξιούχους. Το ποσό της βασικής σύνταξης θα προστίθεται στο ποσό που χορηγείται ως σύνταξη από τα Ταμεία τα οποία θα απαλλάσσονται από τις δαπάνες για προνοιακού χαρακτήρα παροχές.
Δέσμευσή μας είναι να μην υπάρχει ζευγάρι ηλικιωμένων που να έχει κάτω από 950€ μηνιαίο εισόδημα. Η δέσμευσή μας ισχύει και για ζευγάρια που ο ένας εκ των δυο είναι συνταξιούχος κάποιου Ταμείου και ο άλλος δεν έχει σύνταξη ή άλλο εισόδημα. Έτσι θα βελτιώσουμε το εισόδημα για 200 χιλιάδες περίπου ηλικιωμένα ζευγάρια που ο ένας εκ των δυο δεν λαμβάνει σύνταξη.
Με το μέτρο αυτό απαντάμε κυρίως στο πρόβλημα των γυναικών που δεν έχουν σύνταξη και με βάση το σημερινό καθεστώς δεν δικαιούνται το επίδομα του ανασφάλιστου.
Η Εθνική Σύνταξη με τη μορφή που η Ν.Δ. προτίθεται να εφαρμόσει, αποτελεί μια παραλλαγή και μάλιστα κακή του Βρετανικού ασφαλιστικού μοντέλου. Το δημόσιο σύστημα περιορίζεται σε μια χαμηλού επιπέδου σύνταξη για τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων, οι οποίοι θα πρέπει να στραφούν στην ιδιωτική ασφάλιση προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα για τα γηρατειά τους. Η κρατική χρηματοδότηση περιορίζεται και τα Ταμεία επιβαρύνονται ακόμη περισσότερο με προνοιακές παροχές.Με την πρόταση της Ν.Δ. ενισχύονται τα κίνητρα εισφοροδιαφυγής και η πρόωρη συνταξιοδότηση. Αποδομείται το σύστημα και οδηγούμαστε στη συρρίκνωσή του και στην ανατροπή κοινωνικών δικαιωμάτων και προσδοκιών. Είναι μια πρόταση που οδηγεί σε ίδια χαμηλή σύνταξη το 80% των συνταξιούχων.
9. Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τους συνταξιούχους και τους ασφαλισμένους των άλλων Ταμείων, εκτός του ΟΓΑ και των ανασφάλιστων
Τα κατώτερα όρια συντάξεων που ισχύουν σήμερα στα Ταμεία κάθε χρόνο από τα επόμενα θα υπερβαίνουν το ποσό «σύνταξης» του ανασφάλιστου ή τη βασική σύνταξη του ΟΓΑ. Αυτό συμβαίνει και σήμερα. Έτσι λοιπόν το 2011 τα κατώτερα όρια των συντάξεων των Ταμείων θα υπερβαίνουν τα 550 € για το μεμονωμένο άτομο και τα 950€ για το ζευγάρι. Επίσης, με την αναμόρφωση και διεύρυνση του θεσμού του ΕΚΑΣ καθώς και την αύξηση του ποσού, 700 χιλ. περίπου συνταξιούχοι όλων των Ταμείων θα είναι δικαιούχοι και του ΕΚΑΣ, που δεν χορηγείται στους αγρότες και τους ανασφάλιστους.
10. Βελτίωση στο καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης
Η κινητικότητα που υπάρχει στην αγορά εργασίας αλλά και οι αδικίες που δημιουργεί το ισχύον καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης, επιβάλλουν την αναμόρφωση και βελτίωσή του Το ΠΑΣΟΚ θεσμοθέτησε σχετικά (αρ.1, ν. 3232/2004) αλλά οι διατάξεις παραμένουν ανεφάρμοστες.
11. Παράταση του ασφαλιστικού βίου
Πιστεύουμε ότι η παραμονή στην εργασία μετά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος θα πρέπει να αποτελεί δικαίωμα για κάθε εργαζόμενο. Παράλληλα επιβάλλεται να θεσμοθετηθούν κίνητρα, με βάση το αρ.3, παρ.2α, ν. 3029/2002, για την παραμονή αυτή με προσαύξηση της σύνταξης. Αυτό όμως δε σημαίνει θεσμοθέτηση «αντικινήτρων» για την έγκαιρη συνταξιοδότηση.
12. Βαρέα και Ανθυγιεινά επαγγέλματα
Η αναμόρφωση και επικαιροποίηση του κανονισμού βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων θα πρέπει να στοχεύει και να υπακούει στην ίση μεταχείριση των εργαζομένων δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα και στη αποτύπωση των σημερινών συνθηκών εργασίας μέσα από επιστημονική τεκμηρίωση της επιβάρυνσης που υφίστανται οι εργαζόμενοι στα διάφορα επαγγέλματα (αρ.4, παρ.6, ν.3029/2002).
Ο Υπουργός παρουσίασε γενικές προθέσεις χωρίς να επιδείξει μελέτη, χρονοδιάγραμμα ή επιμέρους επεξεργασία δεδομένων από την αρμόδια επιτροπή.
13. Συντάξεις αναπηρίας
Το ΠΑΣΟΚ προωθεί τις ενιαίες προϋποθέσεις και διαδικασίες για τις συντάξεις αναπηρίας. Από την κοινοπραξία των 4 μεγάλων κλάδων (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ και ΟΠΑΔ) θα δημιουργηθούν κοινά κέντρα στην Αθήνα και στην περιφέρεια για την αξιολόγηση και εκτίμηση του ποσοστού αναπηρίας, με ενιαίους, διαφανείς και αντικειμενικούς κανόνες και διαδικασίες. Επίσης, υποστηρίζει την κατάργηση της τακτικής επανεξέτασης για ανίατες μορφές αναπηρίας. Η θεσμοθέτηση της ιατρικής αναπηρίας που πρότεινε ο Υπουργός Απασχόλησης δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει τη σημαντική διάσταση της ασφαλιστικής αναπηρίας.
14. Ο Ασφαλιστικός «Σύμβουλος»
Προτείνουμε τη σύσταση κεντρικής υπηρεσίας Ασφαλιστικού «Συμβούλου» η οποία θα εποπτεύεται από το Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας με σκοπό τη σωστή και έγκυρη ενημέρωση των πολιτών για τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα.
15. Στήριξη των εργαζομένων γυναικών
Με πλέγμα μέτρων στηρίζουμε την εργαζόμενη γυναίκα να συνδυάσει την επαγγελματική με την οικογενειακή ζωή, χωρίς συνέπειες σε οποιονδήποτε από τους δύο τομείς. Δεσμευόμαστε για:
· Πλήρη κάλυψη των αναγκών φύλαξης βρεφών-νηπίων σε μια οκταετία, σε εξειδικευμένες δομές ή και στο σπίτι, προσαρμοσμένες στα ωράρια εργασίας των γονέων.
· Διπλασιασμό, μέσα σε 4 χρόνια, των υφιστάμενων σήμερα βρεφονηπιακών σταθμών
· Εφάπαξ παροχή 2.000 € για τη γέννηση κάθε παιδιού, με εισοδηματικά κριτήρια
· Εθνικό Λογαριασμό για το Παιδί με χρηματική κατάθεση από τον κρατικό προϋπολογισμό 1.000 € σε προθεσμιακό επενδυτικό λογαριασμό για κάθε παιδί που γεννιέται.
· Δίκτυο κοινωνικής παρέμβασης σε κάθε δήμο, με εξειδικευμένες υπηρεσίες για άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικογένειας
Μεταξύ άλλων, θεσμοθετήσαμε με το ν. 3029/2002 (αρ.4, παρ.7) τον πλασματικό χρόνο ασφάλισης για τις μητέρες, τον οποίο επιχειρεί να διευρύνει ελαφρώς ο Υπουργός Απασχόλησης. Η κίνηση αυτή γίνεται στο πλαίσιο της κατάργησης της ευεργετικής ρύθμισης για την πρόωρη συνταξιοδότηση των μητέρων ανηλίκων τέκνων και θα προκαλέσει σοβαρότατο πρόβλημα στις γυναίκες που μέχρι σήμερα πρόσφεραν διπλή εργασία, στο σπίτι και στη δουλειά, σκοπεύοντας έτσι να τους «χρυσώσει το χάπι» με τη διεύρυνση του πλασματικού χρόνου ασφάλισης.
16. Εθνική Αναλογιστική Αρχή
Θεσπίστηκε με το ν.3029/2002. Τα τελευταία 3 χρόνια παραμένει ουσιαστικά ανενεργή. Δεν έχει παρουσιάσει κανένα δικό της έργο, και οι μελέτες που φέρνει η κυβέρνηση στο διάλογο για το ασφαλιστικό είναι επιμέρους αναθέσεις της Ε.Α.Α. σε τρίτους φορείς. Η συνολική αναλογιστική εικόνα των Ταμείων δεν έχει ακόμα αποτυπωθεί, με αποτέλεσμα ο διάλογος να γίνεται με ανεπαρκή στοιχεία χωρίς καν η ίδια η κυβέρνηση να μπορεί να υποστηρίξει μια συγκεκριμένη αναλογιστική βάση διεξαγωγής του.
